Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 18°C
Gök Gürültülü

Ramazan ve Oruç 13 : Seferilikte Oruç

11.05.2019
159
A+
A-
Ramazan ve Oruç 13 : Seferilikte Oruç

Bu yazı dizisinin diğer konuları için lütfen TIKLAYINIZ

Es-Selamü Aleyküm, sevgili okurlar,

Dinimizce ruhsat verilen konulardan biri de “seferilik” yani yolculuk halidir. Uzun yola çıkanlar seferi sayılmışlardır. Hanefi mezhebi fıkhına göre 86-87 km (tedbir olarak 90 km), Şafii fıkhına göre 144 km yolculuğa çıkanlar seferi sayılmışlardır. (İki durumda da hak deliller vardır.) Yani yolcu durumundadırlar.

Seferilik konusuna genel olarak değinmiştik. Bu zamanda seferilik… Bu bağlantı ile ulaşabilirsiniz.

Şimdi gelelim seferi iken oruç durumuna. Öncelikle şunu belirteyim: Seferilik oruçtan muaf olmak demek değildir. Kazaya bırakmak için ruhsat verir. Bu yazımdan kimse seferilik durumunu oruçtan muaf tutulmak şeklinde anlamasın. Seferilikten dolayı oruç tutmayanların niyeti daha sonra orucunu kaza etmek olmalıdır.

Kuranı Kerim’de Allah (c.c.) şöyle buyuruyor: “…Kim hasta veya yolcu olursa, tutamadığı günler sayısınca başka günlerde (oruç) tutsun…”(Bakara 185)

Görüldüğü gibi seferilere kolaylık sağlanmış. Bu ayet tevil ve yorum götürmez. Şu söylenebilir: “Günümüz imkanlarında oruç vakti bitmeden seferilik bitiyor.” Ben bunu bir kere denedim. Beş saat kadar araçla yolculuk ettik. “Nasıl olsa araba ile gidiyoruz.” diye oruca niyet ettim. Yolculuk sonunda bir lokantada oruç açarken üç litre su içmiştim. Yani günümüzdeki imkanlara güvenmeyin; zorluk zorluktur, ruhsat ruhsattır. İyi ki arabayı ben kullanmıyordum.

Oruç bir fedakarlık ibadetidir. Sadece bedeni yormakla kalmaz, aynı zamanda zihni de yorar. Dalgınlık ve dikkatsizliğe de neden olabilir.

Seferiyken: Sahura kalkmadan oruç tutan kimseye araç kullanmasını tavsiye etmem. Sahura kalkarak oruç tutanlara ise o gün öğleye kadar araç kullanmalarını tavsiye ederim. Onun haricinde mümkünse araç kullanmasınlar. Çok mecbur olunursa orucu bozup yeyip içilmesini tavsiye ederim. Bu durumda dahi mümkün olduğu kadar yavaş ve temkinli kullanılmasını tavsiye ederim. Çünkü, siz oruç tutmayarak daha dinç araç kullanabilirsiniz; ama Ramazan ayında bazı şoförler direksiyonda kendilerini zorlayarak direksiyonda cahilce davranabilirler. Onlara karşı tedbir almış olabilirsiniz. Belki inanmayacaksınız ama seferiliğin hiçbir ruhsatına itimat etmeyen kaba softa Müslümanlar içimizde hala yaşıyor.

!!!Oruç etkisi ile yaşanacak küçük bir dalgınlık çok büyük kazalara neden olabilir!!!

Seferilikte en önemli konu: Askeri harekat. Vatan savunmasında aktif görev yapan askere oruç tutmak hiç tavsiye edilmez. Hele hele düşmanla karşılaşmak yüksek ihtimal ise hiç tavsiye edilmez. Hatta kendi nefislerine zulm etmiş sayılırlar. Seferilikte ruhsat verilmişken, hele hele şartlar iyice zorlaşmışsa oruca devam etmek dindarlıktan değildir.

Bir çok hadiste seferilikte oruç bozmanın sünnet olduğuna dair deliller vardır. Eğer ki vatan savunması gibi mühim bir iş varken oruca zorlayarak devam etmek şu demektir: “Ben bu imamlara, hocalara, hadislere, ayeti açıklayanlara inanmıyorum. Ben bu orucu tutmazsam ahirette hesabını verememeyebilirim.” şeklindeki bencil bir düşüncedir.

Burada son bahsettiğim sınırda ve düşman karşısındaki askerlerdir. Kışlasında barış şartlarında görev yapan asker değildir. Onlara oruçlarını tutmalarını tavsiye ederim. Tatbikat ve atış gibi yoğun hareket gerektiren eğitimlerde kaza riski varsa ona göre oruca niyet etmemeyebilirler; eğitimde seferi durumda iseler orucu bozabilirler. Amma gene dediğim gibi daha sonra kaza etmek niyeti olacak.

Seferilikteki oruç ruhsatı ile ilgili hadis kaynaklarından bazıları:

Müslim, Sıyâm: 90; Tirmizî, Savm: 18; Nesâi, Savm: 49.

Buhari, Cihâd: 71; Müslim, Sıyâm: 100; Nesâi, Savm: 52.

Buhari, Savm: 36, Müslim, Sıyam: 92; Ebu Dâvud, Savm: 43; Nesâi, Savm: 48.

Tirmizi,savm 76

Herhalde bu kadar izah yeter. Gerisi size kalmış.

Hayır dualarınızı esirgemeyiniz.

Mustafa Erol

islamievlilik.net

Bu yazı dizisinin diğer konuları için lütfen TIKLAYINIZ

Mustafa Erol
Mustafa Erol
Es-Selamü Aleykum. 1978 Ankara doğumluyum. İlk ve orta öğrenimimi Ankara'da tamamladım. Üniversite Kamu Yönetimi ve İlahiyat Önlisans mezunuyum. Dinimiz İslam'ı öğrendiğim kadarı ile anlatmaya çalışıyorum. Admin yakın bir arkadaşım. Beni makale yazmak üzere yeterli gördüğü için bana teklif etti. ALLAH (c.c.) kendisinden razı olsun. Önce tereddüt etmiştim, ancak İslam dinine hizmete bir yerden başlamak lazım. Yazılarımızı okudukça bizleri daha iyi tanırsınız. Allah (c.c.) sizlerden de razı olsun.
YAZARA AİT TÜM YAZILAR
BİR YORUM YAZIN
ZİYARETÇİ YORUMLARI - 0 YORUM

Henüz yorum yapılmamış.